X
تبلیغات
مراکز تعویض پلاک خودرو در ایران - مرکز تعویض پلاک

مراکز تعویض پلاک خودرو در ایران

مرکز تعویض پلاک

مرکز تعویض پلاک

برگرفته ار سایت ویکیپدیا مراکز تعویض پلاک خودرو در ایران

مرکز تعویض پلاک وسایط نقلیه مرکز زیر مجموعه شرکت راهگشا، وابسته به بنیاد تعاون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران بوده و تحت نظارت مستقیم ناجا و توسط بازنشستگان پلیس اداره میشود. که در راستای فعالیت های بنیاد تعاون ناجا و طبق ادعای بنیاد مذکور اهداف اقتصادی داشته و در جهت بهبود و ارتقاء سطح معیشتی و تسهیلات رفاهی خانواده ناجا میباشد فعالیت مینماید [۱] و انجام امور مربوط به تعویض پلاک و نقل و انتقال خودرو و موتورسیکلت و یکسان سازی پلاک وسائط نقلیه و دسترسی سریع و آسان به اطلاعات انواع خودروها و موتورسیکلت های موجود در کشور و مالکین آنها را بعهده گرفته است [۲] در حال حاضر 258 مرکز تعویض پلاک و دفتر خدمات خودرویی در کشور وجود دارد که از این تعداد 7 مرکز در تهران واقع است. این مراکز روزانه حدود 12 هزار مورد تعویض پلاک در کشور انجام می‌دهند که از این تعداد حدود 25 درصد در تهران انجام می‌شود. ریاست این مراکز در حال حاضر بعهده شخصی بنام سرهنگ رستمی میباشد. [۳]

 

پلاک خودروهای ایران

ایده متحدالشکل شدن پلاکهای وسایط نقلیه از سال 1378 شروع شد که به همین منظور نیروی انتظامی مبالغی را از کل مالکین خودروهای در حال تردد در کشور از طریق فروش برچسبهای تعویض پلاک توسط پلیس دریافت نمود که تا چند سال اقدامی انجام نشد درحالی که این امر توسط مردم جدی گرفته شد و خودروهای دارای برچسب تعویض پلاک گاها چند صد هزار تومان گرانتر از خودرو های فاقد برچسب معامله میشدند و اخباری نیز در مورد سرقت یا شکستن شیشه جلوی اتومبیلها بخاطر سرقت برچسب تعویض پلاک شنیده میشد. به هر حال بالاخره در سال 1383 طرح مذکور بدون اینکه خدمات یا تخفیف ویژه ای برای دارندگان برچسب تعویض پلاک ارائه شود یا اینکه محل هزینه شدن وجوه دریافتی اعلام شود اجرا گردید. [۳]

[۴]

اختلاف نظرها در اجرای این طرح

این اختلافات بیشتر بین نیروی انتظامی و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور وجود داشته با توجه به اینکه نقل و انتقال و ثبت هر گونه اسناد در مراجع انتقال دهنده مستلزم پرداخت هزینه هایی می باشد، احتمالاً بیشتر اختلافات نیروی انتظامی با سازمان ثبت اسناد و املاک و کانون سردفتران و دفتریاران برای حذف یکدیگر از فرایند تنظیم اسناد رسیدن به منابع مالی حاصل از این فرایند است. در این بین نظر نیروی انتظامی و تعدادی از نمایندگان مجلس بر بی ارزش بودن و بی اعتباری بنچاق اسناد تنظیمی دفاتر اسناد رسمی و نظر سازمان ثبت و کانون سردفتران و تعدادی از نمایندگان مجلس بر اعتبار اسناد تنظیمی دفتر خانه ها بعنوان سند رسمی و شناسنامه وسیله نقلیه صادره توسط نیروی انتظامی صرفاً بعتوان مدرک احراز اصالت وسیله نقلیه میباشد. اما نظر برخی اعضای پلیس نیز اعتبار داشتن شناسنامه وسیله نقلیه بعنوان سند رسمی و نظر برخی دیگر اعتبار آن در حد سند عادی میباشد.
پلیس پرداخت هزینه های تنظیم سند در دفاتر اسناد رسمی را امری زاید میداند و دفاتر اسناد رسمی و جوامع سردفتری نیز با توجه به وجود سامانه های ثبت الکترونیک پیشرفته در پلیس، تغییر نام و مصالحه پلاک به همراه معامله خودرو را امکان پذیر و فک و تعویض مکانیکی پلاک را امری زاید و صرفا در راستای هدف اصلی ایجاد بنیاد تعاون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی که تأمین نیازمندی های معیشتی کارکنان نیروی انتظامی[۵] و ایجاد درآمد برای خانواده ناجا میباشد میدانند و عقیده دارند که در صورت حذف سیستم ثبت اسناد در دفاتر اسناد رسمی هرگز پلیس خدمات نقل و انتقال خودرو را بصورت رایگان انجام نخواهد داد و همان هزینه ها توسط نیروی انتظامی با حسابها و عناوین دیگری وصول خواهد شد و دست نیروی انتظامی برای افزایش هزینه های نقل و انتقال باز خواهد بود. [۶][۷] [۸]

بررسی طرح تعویض پلاک وسایط نقلیه

احراز اصالت وسیله نقلیه قبل از انجام معامله:

منافعی که این کار برای خریدار دارد این است که نسبت به اصالت خودرویی که خریداری نموده اطمینان پیدا میکند. ولی از نظر منتقدین چون طبق قوانین مدنی ایران هریک از خریدار یا فروشنده میتوانند حتی ضامن درک مبیع شوند، اجبار کردن خریدار به احراز اصالت وسیله نقلیه برخلاف حقوق خصوصی و قوانین مدنی بوده و دارای اشکال میباشد. موضوعی دیگری که از طرف منتقدین در اینجا مطرح میشود این است که کسانی که خودروی سرقتی یا فاقد اصالت در اختیار دارند هرگز خودشان به مراکز پلیس و تعویض پلاک مراجعه نمیکنند و معاملاتشان را نیز با اسناد عادی یا اسناد مجعول انجام میدهند به این ترتیب اصولاً فقط اتومبیلهای دارای اصالت که در شرف انجام معامله هستند توسط پلیس بازدید میشوند لذا باید ساز و کار جامع تری وجود داشته باشد که اتومبیلهای سرقتی یا فاقد اصالت اصلاً قابلیت تردد و استفاده نداشته باشند که اگر چنین ساز و کاری موجود است پس دیگر نیازی به اجبار متعاملین به احراز اصالت وسیله نقلیه در هنگام انجام معامله نیست. به هر حال صرف نظر از مراعات حقوق خصوصی و مدنی مردم که در جوامع پیشرفته به هیچ وجه نمیتوان از آن صرف نظر کرد این اجبار به احراز اصالت خودرو قبل از انجام معامله میتواند تا حدودی کار سارقین و متخلفین را در جعل اسناد دشوار کند و از میزان پرونده ها در مراجع قضایی بکاهد.

دریافت جرایم و بدهیهای وسیله نقلیه قبل از انجام معامله

یکی دیگر از مزایای طرح تعویض پلاک پرداخت شدن جرایم رانندگی در هنگام معامله است که در اینجا هم سوالات و مسائل فوق الذکر توسط منتقدین دوباره مطرح است که دولت باید توانایی آنرا داشته باشد که بدون معامله خودرو جرایم رانندگی را اخذ نماید و خودرو های دارای شکایت را متوقف نماید در اینصورت وسیله نقلیه ای تا سالها معامله نشود و از نظر پرداخت جرایم پیگیری نخواهد شد لذا اگر دولت مستقل از انجام معامله وسیله نقلیه توانایی وصول جرایم را داشته باشد، در صورتی که خریدار نیز با توجه به مفاد ماده 10 قانون مدنی و سایر مفاد قانون مدنی پراخت جرایم احتمالی اتومبیل را در هنگام معامله تعهد نماید دیگر از حیث مفاصا حساب جرایم رانندگی نیازی به مراجعه به مراکز تعویض پلاک در هنگام معامله نمی باشد.

کاهش هزینه های ثبت معامله برای مردم

با توجه به اینکه هزینه های متعددی باید برابر قوانین پرداخت گردد که از جمله آنها می توان به عوارض شهرداری، مالیات نقل و انتقال، مالیات شغلی و ... اشاره کرد که در مراکر تعویض پلاک وصول نمی شود این مبالغ که مسئولیت پرداخت آن بعهده فروشنده است بعدها باید توسط خریدار پرداخت گردد که اجحاف در حق وی بوده و باعث بروز اختلافات عدیده خواهد شد و عدم وصول آنها توسط مراکز تعویض پلاک به معنای ازبین رفتن و انتفای آنها نبوده و بالاخره باید پرداخت شوند هرچند مدت زمان زیادی سپری شود. ناگفته نماند که عدم پرداخت به موقع تعدادی از این مبالغ سبب تعلق جریمه و دیرکرد خواهد شد. بنابراین شاید نتوان بطور قطع این امر را جزو مزایای طرح تعویض پلاک وسایط نقلیه دانست. [۹]

حتی در صورت حذف هزینه های عوارض شهرداری، حق الثبت، مالیات و دستمزد محضر، باز هم هیچ تضمینی برای ثابت ماندن هزینه های پرداختی، به شرکت راهگشا وجود نخواهد داشت. فقط پتانسیل مردم برای پرداخت هزینه های بیشتر به شرکتهای شبه دولتی مذکور بیشتر خواهد شد. همانطور که عملاً مشاهده شده که مبلغ برخی از جریمه های رانندگی در عرض مدتی کمتر از 2 سال تا 10 برابر افزایش داشته است. [۱۰][۱۱][۱۲]

دسترسی سریع پلیس به اطلاعات و نقل و انتقالات و هویت و نشانی مالکین وسایط نقلیه

به اعتقاد منتقدین، تنها یک ارتباط معمولی الکترونیک بین سامانه های وابسته به سازمان ثبت اسناد و املاک و سامانه های پلیس این موضوع مذکور را حل خواهد کرد و امکان مصالحه یا عدم مصالحه پلاک بهمراه خودرو برای متعاملین وجود خواهد داشت در صورت فراهم شدن این ارتباط دیگر نیازی به مراجعه فوری به مراکز تعویض مکانیکی و فیزیکی پلاک وجود نخواهد داشت و مراکز تعویض پلاک برچیده خواهد شد و بنیاد تعاون ناجا میتواند این مراکز تبدیل به مراکزی برای بازدید اصالت و معاینه فنی نموده و فقط در صورت درخواست مالکان آن اقدام به تعویض پلاک و اخذ هزینه های لازم بنمایند.
ضمن اینکه میتوانند از فرصت و فضای ایجاد شده برای ایجاد مراکز علمی و تحقیقاتی و آزمون میزان امنیت خودروهای تولید داخل و خارج در تصادفات و یا مراکزی برای آموزش موتورسواران که هیچ آموزشگاهی برای آنها در کشور وجود ندارد و اصلی ترین قربانیان سوانح رانندگی میباشند تبدیل نمایند. هرچند ممکن است انجام این امور با توجه به اینکه سرمایه گذاری در امور علمی و تحقیقاتی یا آموزش قشر ضعیف اجتماع ممکن است منافع مالی چندانی برای بنیاد تعاون ناجا نداشته باشد، مقرون به صرفه نباشد. [۱۳] [۱۴]

تعویض پلاک از نظر فرهنگی و زیبایی شناسی

از نظر ریبایی، محل نصب پلاک، در بسیاری از خودروهایی که قبل از طرح تعویض پلاک تولید یا وارد کشور شده اند برای پلاکهای طرح قدیم طراحی شده بود ولی در حال حاضر با نصب پلاکهای جدید، بسیاری از خودروهای قدیمی که برخی از آنها حالت کلاسیک داشته و گاها دارای ارزش تاریخی و فرهنگی بوده و مربوط به دوره خاص تاریخی میباشند پلاک آنها نیز باید مطابق با دروه تاریخی آنها باشد تا از نظر زیبایی و اصالت تاریخی صدمه نبینند ولی با هر بار معامله برای فک پلاک قبلی و نصب پلاک جدید به سپر یا بدنه آنها نیز خسارت وارد میشود. که این خسارت به سپر یا بدنه در هنگام معامله برای خودروهای جدید نیز وجود دارد.

صدور پلاک بنام خریدار قبل از انجام معامله و ثبت رسمی آن

ماده ۲۰ آیین نامه راهنمایی و رانندگی مصوب ۱۳۸۴ و ماده ۲۹ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی که فروشنده وادار به رعایت آن شده است به مراکز تعویض پلاک اجازه میدهد که قبل از انجام و ثبت معامله و تصدیق آن توسط نهادهای تخصصی مدنی ذیربط (یعنی دفاتر اسناد رسمی) اقدام به تغییر نام و پلاک و تحول خودرو به خریدار نماید که غالباً بدون حضور فروسنده و توسط وکیلی که اختیار فروش وسیله نقلیه را ندارد صورت میگیرد. چون در این حالت صحت معامله مورد تایید هیچ نهاد حقوقی رسمی قرار نگرفته است باعث بروز مشکلاتی میشود که از 2 منظر قابل بررسی است.

1- رعایت حقوق فروشنده و خریدار:
اگر فروشنده بهای مورد معامله را به طور کامل دریافت ننموده باشد و قرار بوده باشد که بخشی از ثمن معامله را در دفترخانه دریافت نماید و خریدار نیز پس از دریافت پلاک ملی و اطمینان از ثبت نامش بعنوان مالک در سامانه های پلیس اهمیتی به تنظیم سند در دفترخانه ندهد احتمال تضرر و ورود خسارت به فروشنده وجود دارد.

2- ایجاد پرونده در مراجع قضایی و دادگستری:

از نظر طبقه بندی قومی و اجتماعی

این طرح باعث دسته بندی گروه های مردم بر مبنای محل زندگی یا محل صدور شناسنامه و قومیت شده و اهالی نقاط دورافتاده و اهالی شهرهای مهم در هر نقطه کشور با توجه به شماره پلاک قابل تمایز بوده و امتیازاتی از قبیل پایتخت نشینی خود بخود و بدون اینکه مردم بخواهند به نمایش گذارده میشوند. دلیل اینکه بسیاری از ساکنان شهرستانها و نقاط دور افتاده با کتمان محل سکونت واقعی خود سعی در شماره گذاری خود با نمره تهران مینمایند نیز همین موضوع است.

از نظر امنیتی

طبقه بندی پلاکها بر اساس محل سکونت باعث میشود در شهرستانهایی که از امنیت کمتری برخوردار بوده یا در آنها اختلافات مذهبی یا قومی وجود دارد هویت مذهبی و قومی سرنشینان خودروی مسافر به آسانی توسط اشرار قابل حدس زدن باشند.
در حال حاضر با درج کدهای محل سکونت بر روی پلاکهای انتظامی و طبقه بندی مردم از نظر محل سکونت، قومیت و تا حدی موقعیت اجتماعی و حتی مذهب سرنشینان هر وسیله نقلیه توسط هر شخص عادی و حتی غیر متخصص قابل حدس زدن بوده و خودروهای غریبه و مسافر در مناطق نا امن برای اشرار و سارقین به آسانی قابل شناسائی هستند.
یکی دیگر از ایرادات این طرح این است که پلیس با اجرای این طرح برای هویت اتومبیل شماره ای که معرف هویت مالک آن میباشد قرار داده است و هویت خودرو با هویت مالک خودرو یکی شده و در ارتباط مستقیم قرار گرفته است و خودرو های متعلق به افراد سرشناس که از نظر امنیتی در خطر بیشتری قرار دارند از قبیل دانشمندان هسته ای و افراد علمی و مقامات کشوری و نزدیکان و خانواده آنها فقط با یکبار شناسائی و دانستن شماره پلاک از جانب سازمانهای جاسوسی و تروریستها و اشرار و حتی در صورت تعویض یا فروش خودرو نیز برای همیشه قابل شناسایی میباشند.

امکان نمایش میزان قدرت و نفوذ در نهادهای دولتی از طریق تهیه شماره پلاک رند

نوشتار اصلی: پلاک رند
پلاک رند نصب شده روی مرسدس بنز سی‌ال‌کی ۳۵۰ کروکی

در ایران مرکز شماره‌گذاری و پلاک پلیس راهنمایی و رانندگی ناجا که مسئول صدور پلاک خودرو است برخلاف دیگر کشورها هیچ طرح مدونی برای فروش قانونی شماره‌های رند بصورت گران‌تر یا حراج ندارد.[۱۵] بنابراین در شکل خوشبینانه دریافت کنندگان پلاک رند، تصادفی (به انگلیسی: random) هستند؛ اگرچه واقیعت پشت پرده نشان از دریافت پول در ازای پلاک رند توسط واسطه‌ها دارد.[۱۶]

تعارض با حقوق خصوصی و مدنی

در روش فعلی ثبت نقل و انتقال خودرو معامله و ثبت عقد بیع موکول به صدور تاییدیه نقل و انتقال توسط پلیس شده و پلیس نیز صدور تاییدیه را موکول به سلامت فنی و بیمه وسیله نقلیه نموده که بدین ترتیب معاملات مردم را مشروط به سلامت کامل وسیله نقلیه و سایر شرایط مد نظر پلیس شده است ولی طبق شرع اسلام و قوانین مدنی ایران هر انسانی حق معامله هرنوع مالی که معامله آن حلال است چه آن مال معیوب باشد و چه سالم دارد.[۱۷] بعنوان مثال شخصی که خودرو وی در اثر تصادف دچار خسارت شده و شخص توانایی یا حوصله تعمیر آن را ندارد چون پلیس برای معامله آن تائیدیه و معاینه فنی صادر نمیکند و بدلیل غیر قابل استفاده بودن خودرو منفعتی برای بیمه نمودن آن نیز برای آن شخص متصور نمیباشد، حق فروش آن مال نیز که از حقوق مدنی است بدلیل عدم صدور تاییدیه پلیس از مالک سلب و معامله آن عملاً غیر مجاز شمرده شده همچنین در مورد عدم صدور مجوز معامله توسط راهنمایی و رانندگی برای نقل و انتقال خودروهای مدل پایین که در زمان خود استرس و ناراحتی زیادی را برای دارندگان این خودروها ایجاد کرده بود این امر عدم درک از حقوق خصوصی و حقوق مدنی برخی طراحان و سیاست گذاران طرح ملی تعویض پلاک و سایر مسئولین مربوطه را میرساند.

هر چند به عقیده پلیس وادار کردن مردم به معامله اتومبیل سالم از نظر بهبود ترافیک مفید است ولی به لحاظ حقوق خصوصی و مدنی و شهروندی امری پسندیده نیست.

وادار کردن مردم به معامله اتومبیل دارای بیمه

گرفتاری مردم در مراکز رهگشا

1- با توجه به اینکه تعداد مراکز تعویض پلاک اندک بوده و در اغلب شهرها ی کشور فقط یک مرکز وجود دارد تعویض پلاک و مقدمات آن مثل بازدید و .... بسیار وقت گیر می باشد بالاخص در برخی موارد که بدلیل وقوع تخلفات ، مراکز مزبور با تعطیلی مواجه می شوند مردم بلاتکلیف بوده و باید به مراکز استان مراجعه نمایند که مشکلات خاص خود را دارد.

2- درمواردی که فروشنده و خریدار ساکن 2 شهرستان دور از هم باشد و معامله در شهرستان محل سکونت فروشنده انجام شده باشد، بدلیل اینکه معمولاً پلاک بسیاری از شهرستانها در مراکز تعویض پلاک سایر شهرستانها موجود نمی باشد فروشنده باید به همراه خریدار برای تعویض پلاک به شهرستان محل سکونت خریدار مسافرت نماید یا اینکه مجبور است به خریدار اعتماد نموده و پلاک و خودروی خود را همراه وکالتنامه و سایر مدارک در اختیار وی قرار دهد. در این حالت تصمیم گیری اینکه خودرو چه زمانی تعویض پلاک شود و چه زمانی سند در دفترخانه انتقال داده شود و چه زمانی فروشنده باقی مطالبات خود را دریافت نماید با خریدار است.

3- در مورد فوق و در شرایطی که پلاک فروشنده در مرکزی دور از مرکز تعویض پلاک محل سکونت وی فک شده باشد، در صورتی که وی در شهر خود اقدام به خرید خودرویی جدید بنماید، شماره گذاری خودروی خریداری شده به آسانی قابل انجام نبوده و منوط به ارسال پلاک فک شده از مرکز تعویض پلاک شهرستان دوردست به شهر وی یا مراجعه وی به همراه فروشنده به آن شهرستان دوردست میباشد.

عدم وجود مقررات خاص در برخی موارد

در برخی موراد و بروز اشکالات ،هیچگونه مقررات و راه حل خاصی در این سیستم وجود ندارد:
1- فسخ یکجانبه معامله توسط احدی از طرفین و امتناع از حضور در مرکز و تنظیم سند وکالتنامه
2- در صورت فوت مالک که وراث بلافاصله قائم مقام قانونی محسوب می شوند ولی پلاک همچنان بنام مورث (متوفی) می باشد.
3- در صورت شراکت چند نفر در یک وسیله نقلیه که نوع شراکت و میزان آن مشخص نیست.[نیازمند منبع]

ایجاد پرونده های قضایی در دادگستری

بدلیل برخی از مشکلات که در بالا بدانها اشاره شده که باعث فساد و رواج اسناد سفید امضا در صنف مشاورین خودرو و دفاتر اسناد رسمی گردیده است، فروشندگان نمیتوانند به محض فروش خودرو نسبت به تعویض فوری پلاک خودرو و تنظیم سند رسمی اقدام کنند. با توجه به افزایش جرائم واحتساب امتیاز منفی برای رانندگان متخلف و مراجعه زیاد فروشندگان خودرو به دادگستری که به رغم فروش خودرو، موفق به فک پلاک خودرو نشده و تنظیم سند نکرده‌اند باعث اقدامات دادگستری برخی از شهرهای ایران در این زمینه گردیده است. [۱۸]

جستارهای وابسته

منابع

  1. پایگاه اطلاع رسانی بنیاد تعاون ناجا
  2. پایگاه اطلاع رسانی موسسه راهگشا
  3. اندر حکایات تعویض زورکی پلاک(1) سایت بانکی
  4. شرايط و مدارك لازم جهت نقل و انتقال خودرو پایگاه اطلاع رسانی موسسه راهگشا
  5. معرفی بنیاد تعاون ناجا سایت IPAS 2012
  6. دفترخانه‌ها یا نیروی انتظامی؟ سایت تین نیوز
  7. وكيل المله هايي كه تبديل شده اند به "وكيل الدفاتر" می خواهند از مردم دوبار پول بگیرند! سایت خبری تحلیلی عصر ایران
  8. درآمد بادآورده ۶۰۰ میلیارد تومانی دفاتر اسناد رسمی سایت خراسان نیوز
  9. هشدار روابط عمومی کانون سردفتران و دفتریاران به خریداران وسایل نقلیه
  10. واقعیت هزینه های نقل و انتقال خودرو سایت کانون سردفتران و دفتریاران
  11. واقعيت هزينه هاي نقل و انتقال خودرو سایت مردم سالاری
  12. پشت پرده تحميل هزينه اضافي بر مردم و موازي كاري چيست؟ سایت رجا نیوز
  13. گزارش فارس از مشكلات صدور گواهينامه موتورسيكلت در تيران و كرون وبسایت خبرگزاری فارس
  14. تهدید ضربه مغزی موتورسواران وبسایت کنجکاو
  15. «جستجوی گوگل به‌دنبال عبارت «پلاک رند» در پرتال پلیس.آی‌آر»(فارسی)‎. گوگل. بازبینی‌شده در 01-10-2012.
  16. «کلاهبرداری با شگرد صفرکردن و رشوه‌گیری برای صدور پلاک رند»(فارسی)‎. همشهری. بازبینی‌شده در 01-10-2012.
  17. شرایط مبیع و ثمن سایت ویکی فقه دانشنامه حوزوی
  18. جلسه‌ای در مورد تعویض و فک پلاک خودروهای مورد معامله وبسایت میانالی (اخبار ادارات و سازمانهای میانه)
+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و یکم آذر 1391ساعت 9:24  توسط ایران 110  |